Dünya & Yaşam

GOOGLE’DAN YAPAY ZEKÂ İÇİN UZAY HAMLESİ

 

Yapay zekâ teknolojilerinin gelişmesiyle veri merkezlerinin elektrik tüketimi ve soğutma ihtiyacı da hızla artıyor. Google ise bu yükün bir bölümünü Dünya dışına taşımayı hedefliyor. Şirketin Project Suncatcher kapsamında geliştirdiği deneysel uydu, projenin ilk gerçek yörünge testi olacak.

DÖRT YAPAY ZEKÂ ÇİPİ TAŞIYACAK

Yaklaşık bir buzdolabı büyüklüğündeki uydu, Google’ın geliştirdiği dört Tensor Processing Unit’i (TPU) taşıyacak. Görevin amacı uzayda veri merkezi kurmak değil; yapay zekâ işlemcilerinin fırlatma koşulları, radyasyon, sıcaklık değişimleri ve uzay ortamındaki çalışma performansını test etmek. Google’ın uzun vadeli planı ise güneş enerjisiyle çalışan çok sayıda yapay zekâ uydusunu birbirine bağlayarak yörüngede dağıtık bir veri merkezi ağı oluşturmak.

ENERJİ AVANTAJI, SOĞUTMA SORUNU

Google’ın hesaplamalarına göre uygun bir yörüngede çalışan güneş panelleri, Dünya’daki benzer sistemlere göre 8 kata kadar daha fazla enerji üretebiliyor. Ancak uzayda enerji kadar önemli başka bir sorun bulunuyor: Soğutma. Dünya’daki veri merkezlerinde işlemcilerin ürettiği ısı klima ve sıvı soğutma sistemleriyle uzaklaştırılırken, uzayda farklı bir yöntem gerekiyor. Deneysel uyduda TPU’ların oluşturduğu ısı, alüminyum ve bakır ısı boruları üzerinden radyatörlere aktarılacak. İlk testlerde işlemcilerin yaklaşık 15 dakikalık periyotlarla çalıştırılması ve ardından soğumaları için kapatılması planlanıyor.

RADYASYONA KARŞI TEST EDİLDİ

Google, çipleri uzaya göndermeden önce radyasyon testlerinden geçirdi. Trillium sınıfı TPU’ların proton ışını testlerinde beklenenden yüksek dayanıklılık gösterdiği açıklandı. Ancak laboratuvar ortamındaki sonuçların gerçek uzay koşullarında da tekrarlanıp tekrarlanmayacağı 1 Ekim’deki görevle görülecek.

Şirket, ileride yüzlerce uyduyu yüksek hızlı optik bağlantılarla birbirine bağlamayı planlıyor. Bu sistemin çalışabilmesi için çok yüksek veri aktarım hızlarına ulaşılması gerekiyor. Google, laboratuvar testlerinde iki yönlü toplam 1,6 terabit/saniyelik veri aktarımına ulaştığını bildirdi. Enerji ve soğutmanın yanı sıra iletişim, uydu kontrolü ve fırlatma maliyetleri de projenin aşması gereken temel engeller arasında bulunuyor. 1 Ekim’deki görev, Google’ın yapay zekâ altyapısını Dünya’nın dışına taşıma hedefinin ilk somut sınavı olacak.